NEDİR

Prototip Nedir?

Prototipler, tasarım aşamasında en önemli alanlardan biridir. Prototip oluşturmak, bazı proje ekipleri ve tasarımcılar için hâlâ kafa karıştırıcı olabiliyor.

Bu yazıda, prototiplemenin ne olduğunu tanımlayacağım. Nasıl yapılacağını ve farklı varyasyonlarını açıklayacağım.

UYARI : Yazının tamamını mutlaka okumalısınız. Bahsedeceğim şeylerden en önemlisi UX tasarımınızı kullanıcı odaklı yapmanın yolları olacak.

Tam anlamıyla prototip ne demek? Lansmandan önce deneme/test aşamasında olan bir ürünün örnek sürümü veya simülasyonuna prototip denir. Bu Prototipin amacı; projenin son halini sunmak değildir. Kullanılabilirlik sorunlarından kurtulmak için prototipleme kullanılır. Dijital, yapay zeka, yazılım, web sitesi, uygulama ya da fiziksel bir ürün için örnek model çalışması yapılabilir.

Prototipler nihai sonuç olmadığı gibi bazı çalışmalarda projedeki testlerde başarısızlıklar nedeniyle yarım da bırakılabilir. Bu nedenle de özellikle yüksek bütçeli çalışmalarda çalışmanın önemli bir parçası da prototip model geliştirmektir. Bu çalışma, projede maliyetleri arttırsa da hayat kurtarıcı bir görev gördüklerinden dolayı tercih edilir. Çok kritik hataların dahi giderilme imkanı bulunduğundan dolayı modelleme çalışmaları işletmeler için hayat kurtarıcı olabilmektedir. Enerji, zaman ve para israfının önlenmesi, ciddi ekonomik kayıpların ortadan kaldırılabilmesi adına bu tip modellerin geliştirilmesi ideal bir yol olarak kabul edilmektedir.

Prototipleme ile ilgili en yaygın düşünülen hatalardan biri yalnızca bir veya iki kez yapılması gerekliliğidir. Bu kesinlikle doğru değil. Başarılı olmak için anahtar kelimeniz “erken test et, sık sık test et” olmalıdır.

Prototipler, sadece son sürüme ait beta görüntüleri demek değildir. Yarattığınız ürünün test için kullanılabilecek herhangi bir sürümüdür. İnsanların ürünü doğal olarak nasıl kullanacaklarına dair size yeni bilgiler verdiği sürece, kağıt, düşük kaliteli, yüksek kaliteli veya HTML olması fark etmez.

Prototip Model Ne Demek?

Özellikle tasarımın dahil olduğu tüm projelerde prototip model hazırlanır. Bir otomobil, motosiklet ya da yeni bir ürün için geçerli olan bu durum, pek çok testin de yapılmasına imkan tanır. Mimarlar, mühendisler, endüstriyel tasarımcılar ve tasarımcılar tarafından yapılan prototip modeller, seri üretim öncesindeki riskleri de minimuma indirmektedir. Model üzerinde yapılan araştırmalar, testler vb. bir dizi inceleme sonrasında geri bildirim toplanır. Böylece projedeki eksik yönler giderilerek, projenin kusursuz bir şekilde tamamlanması sağlanmaktadır. Prototiplerde genellikle başarısızlıklar bulunmaya çalışılır ve pek çok açıdan eksikler tespit edilir.

Prototip modeller tek tip değildir. Sektör ve proje türüne göre; kağıt üzerinde yapılan çeşitli eskiz ve planlamalar, diyagramlar, animasyonlar, fiziksel modeller (Dolap, otomobil vs.) gibi seçeneklerden en uygunu seçilir. Genel olarak prototip modelin sağladığı yararlar ise şöyledir;

  • Sorunları anlamak ve çözmek için ekibin yol haritasını belirler.Fikirleri anlaşılır bir şekilde iletmek.
  • Geri bildirim almaya yardımcı olur.
  • Son kullanıcılarla fikir hayata geçmeden önce fikir alışverişi sağlar.
  • Olasılıkları test etmeye imkan tanır.
  • Hızlı ve ucuz bir şekilde hataların öğrenilmesini sağlar.
  • Zaman, itibar veya para kaybını önler.

En Faydalı Prototipleme Yöntemleri

Az önce bahsettiğim gibi prototipler pek çok çeşitli şeylerden oluşabilir. Bu yazıda üç kategoriye ayıracağım.

Kağıt Prototipleme

Kağıt prototip, internetin keşfinden çok daha öncelerde kullanılan ve en basit yöntemdir.

Avantajları;

  • Hızlı – İşyerindeki toplantınızda beyin fırtınası yaparken bile hızlıca çizebilirsiniz. Başarısız olursanız bir kaybınız olmaz.
  • Ucuz – Kağıt ve bazı temel ofis araçlarına ihtiyacınız olduğun için ücretsiz bir yoldur.
  • Ekip kurma – Kağıt prototipleri, eğlenceli olduğu gibi bir ekip kurduğunuzda bağınızı da güçlendirecektir. Bir grup insanın birlikte çalışması ile başarıyı inşa edebilirsiniz.

Dezavantajları;

  • Gerçekçi değil – Zanaatiniz ne kadar yetenekli olursa olsun maalesef kağıt prototipler, dijital kadar başarılı olamıyor. Elde edebileceğiniz kullanılabilirlik verileri her zaman sınırlı olacaktır.
  • Yanlış geri dönüşler – Bazen kağıt prototipler aklınızdan geçenleri test etmeyi başaramaz.

Avantajları ve dezavantajları ele aldığımızda, kağıt prototiplemeyi yalnızca bir projenin en başlarında tavsiye ediyorum.

Dijital Prototipleme

Dijital prototip, prototip oluşturmanın en yaygın şeklidir. Ayrıca pek çok arayüz faktörünü doğru test etmek için yeterince başarılıdır.

Bir dijital prototip oluşturmanın kolay yolları vardır. Yalnızca bu alan için geliştirilen yazılımlar veya uygulamalar kullanılabilir. Hatta PowerPoint veya Keynote gibi sunum programlarını basit dijital prototipler için kullanabilirsiniz.

Avantajları;

  • Doğru etkileşim – Kullanıcıların ürünle nasıl bir etkileşim kurduğunu gözlemleyebilirsiniz.
  • Esneklik – Tasarım süreciniz ilerledikçe daha gelişmiş tasarımlara ulaşabilirsiniz.
  • Hız – Uygulamadan uygulamaya değişir ancak çoğu uygulama veya yazılım, sürükle bırak mantığı ile çalışır. Bu nedenle HTML’den ve kağıt prototipten daha hızlı bir yoldur.

Dezavantajları;

  • Öğrenme –  Çoğu basit yazılım bunu gerektirmiyor olsa da prototipi oluşturmak için öncelikle yazılımı öğrenmenize gerek olabilir.
  • Kodlamaya geçiş – Kullandığınız yazılıma bağlı olarak bazı öğelerde sorun yaşayabilir ve prototip çalışmasında hatalar yapabilirsiniz. Bu noktada kodlama bilginiz gerekebilir.

HTML Prototipleme

Html prototip, yalnızca kodlama bilgisine güvenen kişiler için tavsiye edilir. Bu yöntemin sayamayacağımız kadar çok avantajı vardır ancak teknik maliyeti biraz fazladır.

Avantajları;

  • Enerji ve zaman –  Prototipin en başından itibaren inanılmaz derece vakit ve nakit cebinizde kalır.
  • Bağımsız platform – Oluşturduğunuz modeli istediğiniz tüm işletim sistemi veya cihazlarda test edebilirsiniz.
  • Minumum maliyet – Bu süreçte html dili biliyorsanız çok büyük ekonomik avantaj sağlar.

Dezavantajları;

  • Tasarım tarafı Bu konu beceri düzeyinize bağlıdır.
  • Yaratıcılığı engelleyebilir – Direkt olarak kodlamaya dalmak aslında şunu ifade eder; aynı anda hem tasarım hem de kodlama yapmak. Bu nedenle kullanıcı deneyimi hakkında atladığınız önemli noktalar olabilir.

Sonuç

Eğer prototip modeli oluşturma konusunda  fikriniz veya bilginiz yoksa, bu konuda danışmanlık veren kişilere yönebilir veya eğitim setlerinden yararlanabilirsiniz.

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir