NEDİR

Katarsis Ne Demek? Katharsis Nedir?

Katarsis terim olarak Aristoteles’in Poetica adlı eserine dayanmaktadır. Temel olarak arınma, boşalma, çözülme ve dönüşüm anlamı taşısa da çok daha ileri derin bir anlama sahip olan katarsis, kişinin özgür ve tarafsız olması adına yaşanılan süreçtir. Bu amaç doğrultusunda kişilerin değişmesi ve hatta boyut değiştirmesi dahi söz konusu olabilmektedir. Katharsis mi katarsis mi? “Theta” harfi “th” diye okunduğu için TDK’ya göre katharsis daha doğru bir yazım. Fakat bu konuda kesin bir kanı yoktur.

Katharsis veya Katarsis Nedir?

Katarsis veya katharsis pek çok farklı alanda kendini kabul ettiren bir durum olduğundan dolayı katarsis yaşantı, çok farklı şekillerde yapılabilmektedir.

  • Yaşanılan bir olay, kişiler için birer deneyimdir ve her bir deneyim de bilinç altında yer alır. Kişilerin yaşadığı pek çok olumsuzluk, bu bilinçaltından kaynaklanır. Bu nedenle de yaşanılan mutsuzluklar, kişinin yaşamı önündeki engeller, katarsis ile birlikte ortadan kaldırılabilir. Bu doğrultuda katarsis ile yaşamak kişinin tüm bu olumsuzluklardan arınmasını, bilinç altını temizlemesini sağlar.
  • Psikolojide, iyileştirici bir süreç olarak kabul edilen katarsis, kişilerin çevresi ve toplumla olan sorunlarından psikolojik iç benliğindeki problemlere kadar farkındalık oluşmasını sağlar.
  • Katarsisi yaşamının odak noktasına koyan bir kişi, çevresindeki yaşanan olaylara farklı şekilde bakmayı öğrenir. Her bir olay, bir deneyim olduğu gibi kişilerin farkındalığının artmış olması, aydınlanma yaşamasını sağlar.
  • İnsanların içerisindeki çelişkilerin ortadan kalkmasını sağlar. Katarsis ile birlikte artık kişiler olumsuz duygulardan, çelişkilerden ve kararsızlıklardan kurtulmuş olur.

Sinema Dünyasında Katharsis

Katarsis, çıkış aşaması itibariyle trajediden doğduğundan dolayı sinema ile yakından ilgilidir. Aristoteles, duyguları temizlemenin iyi bir yolu olarak hikayeyi görür ve trajediden bu yönde yararlanır. Aristoteles’in üzerinde durduğu en önemli nokta; “Neden trajedileri izlemekten veya okumaktan zevk alıyoruz? Bizi üzen hikayelerden neden zevk alıyoruz?” sorusu ve yanıtıdır.

Sinemada, iyi bir kahramana karşı sempati hissederken, kötü karakterlere karşı aşırı bir öfke duyuyoruz. Trajik bir son olarak kahramanın hayatı sona erdiğinde ise sempati ve öfkenin ardından büyük bir hüzün yaşıyoruz. Sinema filmi sona erdikten sonra ise rahatlamış, arınmış bir şekilde daha az “yük” ile hayatımızı yaşıyoruz. Sinemada olduğu gibi edebiyatta, popüler kültürde, katarsis kendine geniş bir yer bulmuş durumda.

Burak Yılmaz

Teknoloji, bilim ve uzay meraklısı. Kişisel blog yazarı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir