Yazıya başlamadan şu konuda “genel bir uyum” sağlamak mümkün mü acaba?

İnsanoğlu/kızı, kazanmak ister…Kazanmak için hırs sahibidir…Bu hırs, kazanmak içn bazen haketmediği halde sahip olma isteğini de beraberinde getirebilir. Yani, yalan söyleyerek, gerçeği gizleyerek veya konulmuş kuralları biraz eğip bükerek rakiplerinin önüne geçerek, hakkı olmadığına da sahip olmak ister.

Bu konuda hemfikir miyiz?

“Hadi canım ne alakası var? İnsanoğlu/kızı sütten çıkma ak kaşıktır. Hakkı olmayana gözünün ucu ile bile bakmaz. Bunu teşvik eden ideolojileri ortadan kaldırdık mıydı bütün problemler çözülür” diyenleri pamuklara sarılmış yaşantıları ile başbaşa bırakarak devam edelim.

Evet böyledir. Böyle olduğunun en basit kanıtı ise bütün ama bütün ciddi, resmi spor karşılaşmalarının en az bir tane hakeme gereksinimi olmasıdır. Mahalle aralarında oynadıklarımız dışında hakem gerektirmeyen bir oyun benim aklıma gelmiyor.

Tamam, iki taraf da kazanmak veya en azından kaybetmemek istiyor. Aslında iki taraf da kuralları biliyor, oyunun amacı belli. O zaman hakeme ne gerek var?

Gerek var, çünkü iki taraftan biri veya ikisi de rakibi engellemek, topu ele geçirmek, karşı tarafa sayı yapmak için hırs sahibi, bu hırsı onu, kazanmak için, faul yapmaya, kural dışı oynamaya itebiliyor.

İşte bu noktada, tarafsız olan hakem, kuralların iki tarafça da ihlal edilmediğini tespit etmek ve ihlal edenleri uyarmak, gerekirse cezalandırmakla yetkili, sorumlu ve görevli.

Bu girişle birlikte anlatmak istediğim asıl konu şu: Kazanma hırsı – ve daha ilerisi olan açgözlülük insanın ölümcül günahlarından biri olarak görülür ve olmaması tavsiye edilir. Cennete veya yeryüzündeki mutluluğa ancak bu günahtan arınıldığı ölçüde ulaşılabildiği söylenir.

Ve, buraya dikkat, kapitalizmin bu hırsı ve açgözlülüğü körüklediği, teşvik ettiği söylenir. Kötü birşeyi teşvik ettiği için kapitalizmin de kötü olduğu ve yokedilmesi gerektiği söylenir.
Sosyalizm ve komünizm ise bunun tam tersini öğütlediği için toplum adına fedakarlığı teşvik ederek, bireysel mutluluk ve çıkarlardan fedakarlık yapıldığı zaman toplumsal mutluluk ve hedeflere ulaşılabileceği söylenir. Sosyalist ahlak insandaki bu hırs ve açgözlülüğü tedavi (!) edecek ve insanın içindeki, kapitalizmin kirlettiği, ruhu temizleyecekti.

Eğer bu doğru ise, yazımın başındaki oyunlarda hakem gerekliliğinin de sosyalizmi benimsemiş toplumlarda olmaması gerekmez mi (veya gerekmez miydi?)

Bakıyoruz 70 sene sonra o zamanki adı ile SSCB’de, Çin’de, Arnavutluk’ta, Küba'da, Kore'de futbol maçları hakemsiz mi oynanmış?Yo…




Oyuncular maçlarda “yoldaş, demin topu ayağından alırken yaptığım fauldü. Buyur top senindir” dememiş. O öyle demediği için de karşı taraf “olur mu proleter kardeş, yaptığın kurallara uygun bir şarjdı, top halkımızın emdiği helal süt kadar senin hakkındır” dememiş.





Yani, insanın içindeki o pis(!), kirli (!), bütün kötülüklerin anası, cennete gitmeyi, toplumsal barış ve huzuru engelleyecek(!) kazanma hırsı ne binlerce yılın dini telkinleri ne de onlarca yılın sosyalist beyin yıkamaları ile tedavi(!) edilememiş.

“Peki o zaman yazının ana fikri ne? Herkes hırs sahibi olsun, açgözlülük iyi birşeydir. Birbirimiz yiyerek gelişebiliriz, filan mı?” diyenlere peşinden gidilebilecek tek rehberin “rasyonel bencillik” olduğunu söylemekler yetineceğim. Gerisini araştırmak onlara kalmış.

Belki ileriki yazılarda bunu daha da açarız.

Taaa Mayıs 2003'te yazdığım bir yazı...Burada da bulunmasında yarar olduğunu düşündüm...(Hala aynı kafada mıyım? Evet!)

--------------------------------------------------------------------------------

Yalnızlığa Övgü


Hiç düşündünüz mü niye küçüklüğümüzden beri yalnızlığın / yalnız kalmanın çok kötü bir şey olduğu, insanların, birşey başarmak istiyorsa, devamlı birlikte, grup halinde olması gerektiği öğretilir?

Tek başına olan insandan ürkülmesi gerektiği, onlardan her türlü hıyanet ve melanet gelebileceği, bu tip "asosyal" insanlardan kimseye yarar gelmeyeceği bilgileri verilir bize?

İnsanın doğaya üstünlüğünün romanı Robinson Cruose'un bile tek başına başarmasına göz yumulmamış yanına bir Cuma verilmiştir.

Netice itibarıyle "bir elin nesi var…?" değil mi ama?

Hatta bu "insanın tek başına/yalnız olmaması gerektiği" saplantısı küçüklükten bile değil ondan çok daha önce de başlayabilir:

-Hayatım, tek çocukla kalmayalım, ona bir kardeş yapalım diyorum
-Haklısın sevgilim, geçenlerde bir makalede okumuştum, ailedeki tek çocuklar ilerki hayatlarında problemli ve toplumsal yönden başarısız oluyorlarmış

Biraz büyürsünüz, evde kendi başınıza güzel güzel oynuyorsunuz:

-Yavrum, çıkıp dışarıda arkadaşlarınla oynasana.
-Niye, ben böyle iyiyim, sana bir zararım var mı?
-Hayır ama bak arkadaşların ne güzel eğleniyor, sen de çık, biraz da hava almış olursun.
-Hava almak istersem, çıkar alırım ama bu halimden memnunum.

Biraz daha büyürsünüz, okuldasınız:

-Oğlum çeksene elini, cevabı göreyim
-Niye?
-Ne demek niye, aynı arkadaş grubunda değil miyiz?
-Aynı grupta olmakla ne ilgisi var?Sen benim sınava hazırlığımı ve çalışmışlığımı sömürmek istiyorsun.
-İyi, hatırlat da seni sınav çıkışı bir döveyim, öküz!

Biraz daha büyürsünüz, işyerinde performans kağıdınızda "grup çalışmalarına yatkın olmama" özelliğiniz terfinize engel olur.

Biraz daha büyürsünüz, bir arkadaşınızın düğününe gitmişsiniz:

-Haydi abi, bak biz bu kadar oynuyoruz, sen bir sahneye çıkıp döktürmedin.
-Yok, ben böyle iyiyim, sağol, hem ben oynamasını bilmem.
-Olur mu ya, hangimiz biliyoruz ki ?Maksat birlikte eğlenmek.
-Yok, yok, dışarıdan seyretmek daha eğlenceli, siz keyfinize bakın
-Aaa, valla olmaz, bak Allah'ın adını verdim, oynuycaz abi, hadi, kırma beni

Peki niye?Yalnızlık niye kötü, yalnızlık niye "Allah'a mahsus"?Niye yalnız kalmak isteyenler, tek başına bir şeyler başarmaya çalışanlar, grup, topluluk, tarikat, ordu, parti, dernek gibi insanların yalnız kalamadığı kalabalıklara girmek istemeyenler, yalnız olmaktan zevk alanlar, "yardım edilmesi, topluma kazandırılması, bu mümkün değilse ayıklanması gereken zavallılar" olarak görülür?

Niye sürüden ayrılanı kurt kapar?

Benim düşünceme göre bunun arkasında yatan en büyük korku, o yalnız insanın bir şeyler başaracak olması fikri : "Ya o başarırsa, ya diğerleri de onu örnek alırsa?" kaygısı.BEN'in tek başına başaracağından duyulan kocaman bir endişe.Böyle bir durum gerçekleşirse, hemen arkasından insanları birbirine bağlayan o "toplumsal bağ" incelecek, daha doğrusu o bağın tanımının daha doğru, daha hakça ve daha verimli olarak belirlenmesi imkanı doğacaktır.

Grup çalışmalarında herkesin aynı katkıda bulunmasına olanak yoktur ancak ödül veya ceza bütün grup üyelerine aynı şekilde paylaştırılır.Bu, iş yapmamayı ama en azından yapıyor gözükmeyi teşvik, daha fazla girdi sağlayanı ise demotive eden bir durum değil midir?

Arkadaşlarla konuşurken şu örnek akıllarına geldi:Bir düşünün bundan 550 yıl önce Fatih Sultan Mehmet İstanbul\'u fethetmek için Meclis-i Mebusan azalarını ikna etmeye çalışıyor. "Ya sevgili mebuslar bu olay bir çağı kapatacak, bir başka çağı açacak, milletimiz için çok faideli bir fetih olacak.Bizden sonra gelenler bizi sevgi ve rahmet ile yadedecekler"…

“Öyle demeyin devletlûm" diyor muhalefet "bir yeniçerinin tabutunun kalkmasının bedelini ödeyemeyiz.Allah'tan korkun."

Ve tezkere salt çoğunluk sağlanamadığı için reddediliyor.

İnsan, tek başına kaldığında daha güçlüdür demiyorum ama daha dürüst olduğu, daha kendisi olduğu kesin.İnsanın diğer hayvanlara olan üstünlüğünü ortaya koyan "görev paylaşımı ile daha fazlasını, daha kısa zamanda elde etme" özelliği bireyselliğe zarar vermemeli.Yani daha iyisini elde etmek için en dürüst halimizden uzaklaşıp diğer insanlarla birlikte olmaktan hoşlanır gözükmek zorunda kalmamalıyız.

İnsanın 2 özelliği, kendisini bu dünyanın efendisi ilan etmesine yardımcı oluyor:

1-Öğrendiklerini başkasına öğretebilme
2-İş/Görev bölümü

1.özellik sayesinde her insan öğrenmeye sıfırdan başlamıyor ve bu birikim insanı doğaya karşı güçlü kılıyor, 2.özellik de yaşamak için gerekli bütün yeteneklerin öğrenilmesini/sahip olunmasını gereksiz hale getiriyor.Bu sayede ayakkabıcı, ekmek yapmasını bilmek, fırıncı da web sitesi nasıl düzenlenir öğrenmek zorunda değil.Herkes sadece uzmanı veya yeteneği olduğu alanda üretim yaparak diğer ürün ve hizmetlere sahip olabiliyor.

Bu demektir ki işbirliğinin daha verimli hatta gerekli olduğu sahalar ve zamanlar var.Ancak burada belirleyici etken, bu birlikteliğin zorunlu değil isteğe bağlı olması.Ancak, bireyin "istemezse katılmayacağı" hakkının ona hatırlatılması, katılmamasına olanak verilmesi, hele bir de katılmadığı halde bireysel başarıya ulaşması, kendilerini bir gruba dahil etmiş ve bu durumdan faydalanan avantacı, yağmacı, çapulcu, anaforcu, otlakçı için güzel günlerin sonu demektir.

Bireysellik, hayatı inadına ve kendisi zarar görse de tek başına sürdürme nemrutluğu değil, iki tarafın da istek ve rızasına bağlı bir birlikteliği kabul etme saygısı ve onurudur.

Birey, yalnızken de mutlu ve başarılı olabilir, değilse zaten kendine geçici veya kalıcı sürelerle bir ikinci arayacaktır ama o kendi isteği ile arayana kadar onu zorlamayın lütfen.

Bireyin gücü, toplumun karşısında nasıl ezilmeyebileceği konularında Ayn Rand'ın 2 dev eseri The Fountainhead ve Atlas Shrugged'ı okuduğunuzda bana hak ereceksiniz.The Fountainhead "Hayatın Kaynağı" adı ile Türkçe'ye çevrilmiş, Atlas Shrugged çok yakında kitapçılardaki yerini alacak."Yaşamak İstiyorum" adlı daha kısa romanı ise devletin karşısında ezilmemeyi başaran bireyi anlatıyor. Bu kitapları okumanın yaşamınıza çok şey katacağına inanıyorum.

Bir Danimarka gazetesi Hz.Muhammed karikatürleri yayınladı ve çıngar çıktı. İslam toplumu hoşnutsuzluğunu belirtti, diğer bazı Avrupa ülkeleri gazetelerinde destekleyici tarzda İslami açıdan yasak olan Hz.Muhammed'in suretinin çizilmesi bir de karikatüre konu edilince elçilik yakmaya kadar giden misillemeler başladı.

Sonra da konu - her zamanki gibi - "İslam ne kadar hoşgörüsüz bir din", "Bu konuya da hoşgörü mü gösterilir kardeşim?", "Ya ne var bunda?", "Yasak yahu anlamıyor musun?", "Önce niye yasak olduğuna bir baksak?", "Bakmayalım..Yapma deniyorsa yapmayacaksın, yoksa sonuçlarına katlanacaksın" sağır dövüşü gelip gidiyor.

Diğer konulara geçmeden şunu söyleyeyim :

Karikatürleri gördüm...Esprisi olmayan, birşeyleri başlatmak, birşeyleri aşmak, birilerini kışkırtmak veya birşeylere örnek olmak için sipariş üzerine çizildiği belli militan mizahı yüklü çiziktirmeler. (Leman dergisinin güneydoğu sorunlarını irdeleyen karikatürleri gibi. "Benim derdim güldürmek değil mesaj vermek" diyen karikatürler)

İslam'da niye Hz.Peygamber'in resmedilmesi yasak?

İlk cevap hep : "Putlaşma olmasın" diye. E sen, hırka-i Şerif, Sakal-ı Şerif, ayakizi diyerek başka şeyleri putlaştırmış durumdasın. Bu yasağın bu uygulamalarınla çelişmiyor mu?

Bir seçenek daha var : Hz.Muhammed o kadar güzel bir insandı ki, resmini gören/görecek olan kadınlar ona aşık olurlar(dı). O zaman da rekabete dayanamayacak insanlar böyle bir yasağı başlatıp destekler hale geldiler. Bu nasıl/ne boyutta bir güvensizliktir ki?

İslam tarafının anlayamadığı şey aslında Batı toplumlarının da anlayamadığı şeyle aynı...Batı diyor ki "ya, bu konuyu niye bu kadar dert ediyorlar? Bizim Hz.İsa için neler yaptığımızı görmüyorlar mı? Kendi peygamberimize böyle yapıyorsak inanmadığımız bir peygambere daha saygılı olabileceğimizi nasıl düşünüyorlar? Bize bu yasağın mantıklı bir gerekçesini sunup, bizi ikna etmeden olduğu gibi kabul etmemizi nasıl bekliyorlar ki?"

Cevap: Onlar sizin gibi akıl çağından henüz bir bütün olarak geçmedi ki...(Geçeni var, sınava daha yeni gireni var, sınava girmeyi reddedeni var)

Görselleştirmek adına şu denilebilir :

Bugün, kadınla el sıkıştığı - hatta sesini duyduğu - zaman abdestinin bozulacağını düşünen insanlar var. "Manyak mısın, sapık mısın ya? El sıkışmadan ne olurmuş?" diyen de var...

Karısının yabancı bir erkekle el sıkışmasına izin veren erkeği, karısını peskeş çeken erkek olarak gören var. Bu durumda bu iki erkeği nasıl bir akıl sofrasına oturtacaksınız da bir eskimo geleneği olan (ne kadar geyik bilmiyorum ama yıllardır duyarım) "gelen misafire her türlü ikramın yanında koynuna evin hanımını da sokma" misapirverlerliğinden bahsedebilirsiniz.

Koyu islamcı "a-ha ben demiştim işte bugün karısının elini veren yarın karısının tamamını verir" diyebilir, ılımlı olan da "ne alakası var ya? O başka şey bu başka şey" diyebilir.

İşte akılın ortadan kalkıp, inançların ortalığa döküldüğü ve tek tartışma kriterinin "ben böyle bir inanca sahibim, dur seni de ikna edeyim" olduğu bir durum.

İki taraf da birbirini anlamıyor, gerekli donatıya sahip değil, 3. bir tarafı ise hiç anlamıyorlar. 3. taraf da ikisini birden anlamıyor.

Bu olayda en çok kaybedenler de Türkler olacak. Çünkü batı zaten Türk harici İslam nüfusunun öyle olduğunu giyim-kuşamlarından, kadına bakış açılarından, hükümet yapılarından, yaşam tarzlarından biliyor. Ya tamamen uzak duruyor ya da "paraları/petrolleri bitene kadar katlanırım" diyor.

Türklere ise bakış açıları şu olacak : "Görünüşte onlara benzemiyorlar ama madem aynı dine mensuplar, madem ki diğer taraf bunu din adına yapıyor. Türkler de bugün olmasa da yarın, dışarıdan olmasa da içeriden, gündüz olmasa da gece, bunlarla aynı seviyede"

Bizim kaybımız da bu olacak işte.

Sağduyuya davet etmek boşuna çünkü iki taraf da öyle bir davette ne giyeceklerini bilmiyorlar.

Akşam Gazetesi'nden aldım :


Son madde hariç ötekileri yapın, karışmam

Ama 10. maddeyi

"Bencil olun....Başkalarının size iyi birşeyler yapmasını bekleyeceğinize siz kendiniz için iyi birşeyler yapın. Hem daha çabuk olur hem de tatsız/nahoş sürprizler olmaz.

Örneğin "umarım sevgilim/eşim/dostum/kardeşim/arkadaşım bana doğru hediyeyi alır" diye bekleyeceğinize gidin o hediyeyi kendinize hediye edin. Hem çabuk hem garantili...

Başkaları için iyi bir şeyler yapıyor olduğunuz durumda dahi öncelik kendinizde olsun. Herkes kendisi için iyi bişiler yapsın"

şeklinde revize etmek istiyorum

-----------------------------------------------------------------

Mutluluğun sırrı küçük değişikler

1) Haftada bir kez sevgilinizle veya bekarsanız arkadaşınızla 1 saat boyunca sohbet edin.

2) Hobinizin ne olduğunu mutlaka bulun. Spor, müzik ve hatta çalışmak bile hobiniz olabilir. Yeter ki yapmayı sevdiğiniz bir şeyi keşfedin.

3) Daha az mükemmeliyetçi olmaya çalışın.

4) Partide duvar süsü gibi durmayın. İnsanlarla göz teması kurun, onlarla konuşun.

5) Günde en az bir kez kahkaha atın. Bu sayede, kalbe kan pompalanması hızlandınır, kaslar
daha fazla haraket etmiş olur.

6) Haftada 3 kez yarımşar saat egzersiz yapın. Bu kendinizi yüzde 20 oranında iyi hissetmenizi sağlar.

7) Gülümseyin. Böylece, vücuda endorfin salgılanmış olacak.

8) KENDİNİZİN en iyi arkadaşı olun. İç sesinize hep kulak verin.

9) Sıcak bir banyo, bir bardak şarap, masaj veya seks. Dokunmak ve orgazm, endorfin salgılamanızı sağlar. Bu sayede, bulutlara uçmuş kadar mutlu ve sakin olacaksınız.

10) BENCİL olmayın. Başkaları için mutlaka iyi bir şeyler yapın.